1000-1500: Stad op palen
Amsterdam is gebouwd op palen. De oude van hout, de nieuwe van beton. Zonder die palen zou de stad wegzakken in het veen.
Op de plaats waar de Amstel uitmondt in zee gaan rond het jaar 1000 de eerste mensen wonen. Ze bouwen een dam in de rivier. Daaromheen ontstaat een plein en een dorpje.
In 1300 wonen hier ongeveer duizend mensen, een fractie van het aantal van steden als Venetië. Maar de stad blijft groeien. Amsterdam wordt een bruisende havenstad.
1550-1600: Opstand tegen vorst en kerk
Halverwege de 16de eeuw is Amsterdam onderdeel van het Habsburgse Rijk.
In 1578 zweert Amsterdam het katholicisme af. In een vreedzame revolutie grijpen de protestanten de macht. Altaarstukken en beelden worden beschadigd. Monniken en nonnen moeten het veld ruimen.
Amsterdam wordt het economisch middelpunt van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Schepen, mensen en kapitaal trekken massaal naar Amsterdam. Op naar een ‘Gouden’ eeuw.
1600-1700: Centrum van de wereld
Amsterdammers domineren de wereldhandel. De VOC is de eerste multinational ter wereld en de Amsterdamse Beurs is de voorloper van Wall Street.
Amsterdamse kooplieden handelen in alles. De stad is mede-eigenaar van Suriname, waar slaven het werk doen.
Scheepvaart, kunst en wetenschap bloeien. Vanuit een nieuw stadhuis besturen rijke burgers de stad. Amsterdam werkt als een magneet op migranten.
1795-1815: Vrijheid, gelijkheid, broederschap
Een tijd van revoluties. De Fransen bezetten de stad. Er komt een grondwet waarin staat dat alle mensen gelijke rechten hebben. De praktijk mag anders zijn, maar dit is het begin van de democratie in Nederland.
Amsterdam verliest haar zelfstandigheid. Handel met vijanden van Frankrijk is verboden. Schepen bereiken de haven niet meer. De economie stort in.
Nadat de Fransen zijn vertrokken, wordt Amsterdam de hoofdstad van het Koninkrijk der Nederlanden.
1870-1914: Op naar een moderne stad
Amsterdam is razendsnel aan het veranderen. Van een verarmde stad in een moderne metropool. Het moet vooral snel en goedkoop.
De woonomstandigheden van arbeiders zijn beroerd. Vooral de socialisten komen daartegen in opstand.
De economie bloeit op mede dankzij de koloniën. Moderne fabrieken verrijzen. Het spoorwegnet verbindt de hoofdstad met de rest van het land en Europa. Elektriciteit doet zijn intrede. En in 1916 opent de luchthaven Schiphol.
1940-1945: Tweede Wereldoorlog
Op 16 mei 1940 trekt het Duitse leger Amsterdam binnen. De razzia’s van 1941 veroorzaken een massale staking: de Februaristaking. De enige grote demonstratie tegen jodenvervolging in bezet Europa.
Zo’n 60.000 Amsterdamse joden overleven de oorlog niet. Driekwart van de totale joodse bevolking van de stad.
Op 8 mei 1945 wordt Amsterdam bevrijd. De joden die terugkeren treffen hun huizen leeggeroofd aan. De jodenbuurt is voorgoed verdwenen.
1945- : Hoofdstad van de vrijheid
Geen stad met zoveel nationaliteiten als Amsterdam. Vanuit alle delen van de wereld komt men naar de stad.
Een groep jongeren, Provo, daagt de autoriteiten uit. Vrolijk en ludiek. Amsterdam is even hippiehoofdstad van de wereld.
Er komen meer regels. Prostitutie is legaal, vrouwenhandel is verboden. Kraken mag niet meer. Vrijheid van geloof en vrijheid van meningsuiting. Toch blijft het een stad van vrijheid.
